BLOG Rektora WSZiB Profesor Włodzimierz Roszczynialski pisze…

4sie/140

Niemal cały rok ( akademicki ), później…………

Nie do wiary, że już tyle czasu upłynęło od października 2013, gdy po raz ostatni pochwaliłem się na blogu wysoką kategoryzacją uczelni  w parametryzacji naukowej. Czas w miesiącach jesiennych i wiosennych biegnie zazwyczaj niemrawo, aby latem przyspieszyć.

Tak też było w 2014 r. gdy w lipcowej końcówce prac Sejmu i Senatu RP przyjęto zmiany do ustawy o szkolnictwie wyższym. Ich kierunek był znany zresztą od wielu miesięcy, nic więc dziwnego, że przygotowywaliśmy uczelnię na rozwiązania przyjęte w ustawie. Czy owe regulacje będą przestrzegane konsekwentnie przez wszystkie szkoły wyższe?

Z wysokości warszawskiej centrali wygląda to zapewne inaczej, ale spełnienie wymogu uzyskania zgody Rektorów macierzystych uczelni na dodatkowe zatrudnienie i odmowa w przypadku wspierania konkurencji jest sankcją tak samo skuteczną jak restrykcje UE wobec Rosji. Niepubliczna szkoła krakowska jest konkurencją dla szkół publicznych w tym samym mieście. Inna uczelnia, zaledwie 100 km od miasta, nie jest uważana za konkurencyjną. Życie nie znosi próżni więc uczeni szkół publicznych, nadal kiepsko wynagradzani przez budżet, będą jeździli tracąc czas i zdrowie do okolicznych ośrodków. Zapewne ze szkodą dla swojego rozwoju naukowego. Wymyślono też lepsze rozwiązanie tego problemu. Już trzy szkoły pozamałopolskie utworzyły ”oddziały zamiejscowe” w Krakowie – bo to najłatwiejsze obejście ustawy. To nic, że działają bez bazy dydaktycznej, ale z lokalną kadrą zatrudnioną w niekonkurencyjnej odległości. Niewątpliwie NIE przyczyni się to do  poprawy poziomu kształcenia. To jasne, że w warunkach niżu demograficznego „desanty” utrudnią  działalność już istniejących uczelni niepublicznych, gdzie malejąca liczba studentów  zmusza je do ograniczania oferty dydaktycznej. Czy ktoś pomyślał o konsekwencjach społecznych takich działań ?A może w warunkach niedoskonałej demokracji i liberalizmu nie ma to żadnego znaczenia!?

Krakowskie FORUM UCZELNI NIEPUBLICZNYCH, które założyły w tych dniach trzy  krakowskie uczelnie – WSZiB  oraz Krakowska Akademia oraz Wyższa Szkoła Ekonomii i Informatyki, także w tej sprawie chciałoby mówić jednym głosem.

Zakres tematyczny: Bez kategorii Brak komentarzy
22paź/130

Prawda niekiedy zwycięża

Jaki  jest stan szkolnictwa wyższego w naszym kraju każdy widzi….. inaczej. W sytuacji, gdy na niewielkim polskim rynku edukacji wyższej ostro konkuruje w warunkach niżu demograficznego i przy jaskrawie nierównych szansach 120 uczelni publicznych i 310 niepublicznych - niezmiernie trudno ją ocenić. Nie pomaga w tym szum informacyjny, agresywne  reklamy, mylące opinię publiczną rankingi, sponsorowane artykuły prasowe, nieustępliwa walka o kandydata na studia i dostęp do środków budżetowych, a przede wszystkim do funduszy europejskich.

W takich warunkach Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych przeprowadził kategoryzację  naukową uczelni  przetwarzając wg oryginalnej  procedury dane nadesłane z 304 jednostek naukowych (wydziałów, instytutów naukowych w obszarze nauk humanistycznych i społecznych ). Właśnie w tych dniach ustalono, że w kategorii A+ (wyróżniająca) mamy 12 jednostek, w kategorii A (bardzo dobra) 83, w kategorii B (dobra) 188, i 21 w kategorii C (dostateczna). Pozostałe nie wykonały trudu przygotowania danych, co w opinii minister B. Kudryckiej świadczy o nikłej jakości lub braku prowadzonych w nich badań.

Kategoria B dla wszystkich wydziałów Wyższej Szkoły Zarządzania i Bankowości  to ogromny sukces, tym bardziej, że takie oceny uzyskały tylko 22 uczelnie niepubliczne (7% wszystkich), a ocenę A uzyskały jedynie cztery uczelnie posiadające prawo do doktoryzowania, co zaważyło na ich wysokiej kategorii.

Z natury nie byliśmy zbyt natarczywi w samochwaleniu się: jakością kształcenia, organizacją pracy, e-learningiem i platformami intranetowymi do zarządzania edukacją, perfekcyjną bazą informatyczną, e-indeksem i elektroniczną legitymacją; wszystko wiele lat przed innymi. Teraz ocena dotyczy działalności naukowej, w której zostaliśmy pochwaleni przez Ministerstwo. Poziom naukowy w szkolnictwie wyższym to jednak najważniejszy wyróżnik.

Zakres tematyczny: Bez kategorii Brak komentarzy
23lip/130

Lipcowe podsumowania

Gorączkę lipcowej rekrutacji urozmaicają miłe zdarzenia. W ostatnim tygodniu prof. Stanisław Szydło, przyjaciel z lat studiów i od 20 lat wykładowca WSZIB zadedykował mi swoją ostatnią książkę pt.: „Problemy stabilizacji polskiej gospodarki w okresie rynkowych reform” (wyd. AGH Kraków 2013). Przeczytałem ją 22 lipca z zainteresowaniem, a znając poglądy autora wymienię niektóre z omówionych w książce zagrożeń dla polskiej gospodarki.:

• postępujące starzenie się społeczeństwa

• słabość państwa przy dominujących interesach plutokracji

• dominacja sfery finansowej nad realną

• polaryzacja bogactwa przy kurczeniu się klasy średniej

• zniewolenie kredytem klas uboższych i średnich

• zastąpienie kultu rzetelnej pracy kultem łatwego pieniądza

• wykorzystanie wybitnych talentów do celów przywłaszczania bogactw

• wiara w gospodarczy liberalizm i ludzka zachłanność.

 A poza tym podsumowuję: wykładowcy WSZiB w czasie 18 letniej pracy uczelni napisali 171 podręczników i monografii. Wśród rekordzistów odnotujmy znanych profesorów Tomasza Goban Klasa oraz Agnieszkę Ogonowską. Co najmniej jedna trzecia tych prac była finansowana i wydana przez WSZiB. Rzecz jasna w tym czasie autorzy byli także pracownikami innych uczelni lub instytucji, taka jest bowiem natura naszego zawodu.  Cieszy aktywność naukowa pracowników naukowo - dydaktycznych WSZiB; na przekór medialnej opinii o uczelniach niepublicznych. Dodam, że spośród wykładowców WSZiB w minionym 18 leciu 120 obroniło doktorat, 10 habilitację , a 11 uzyskało tytuł naukowy profesora.

Ale dzisiaj najważniejsza jest REKRUTACJA.

Zakres tematyczny: Bez kategorii Brak komentarzy
9maj/130

Manna z budżetu

Na stronie internetowej Ministerstwa http://www.nauka.gov.pl/ministerstwo/inwestycje-w-obszarze-nauki-i-szkolnictwa-wyzszego/  znajdujemy optymistyczne  informacje o wysiłku finansowym Państwa, które  w ”ostatnich latach” (bliżej nie sprecyzowanych w cytowanym dokumencie ) skierowało ogromny strumień   26 338 709 343,97 zł (to przy dzisiejszym kursie  6,35 mld euro) na inwestycje  w obszarze nauki i szkolnictwa wyższego. Niewyobrażalnie wielką  kwotę -  aż  3 755 146 500,75 zł- zainwestowano także w Małopolsce. Cieszy serce, że moja rodzima AGH otrzymała niemal 800 mln złotych na jakże potrzebną infrastrukturę badawczą, budynki, laboratoria i sprzęt. Małopolskie niekościelne niepubliczne uczelnie otrzymały także 9 mln zł. W przedwczorajszej „Gazecie Prawnej”  Minister Barbara Kudrycka na pytanie czy polscy naukowcy(przypomnę , że to 10 652 profesorów, 14 272 doktorów habilitowanych  oraz 51 145 doktorów)potrafią wykorzystać tą wspaniałą bazę  odpowiada tak: „w Polsce mamy nie mniej talentów  naukowych niż gdziekolwiek indziej. Jednakże państwo nie jest w stanie finansować masowego kształcenia , a uczelnie muszą dostosować się do funkcjonowanie w niepewnych warunkach rynkowej konkurencji” . W tym samym dniu Prof. A. Płaźnik w „Gazecie Wyborczej” pisze, że wydatki na badania i rozwój (w 2011r – to zaledwie 0,77% PKB) pozostają o połowę niższe niż przeciętnie w Europie. Potencjalnie zdolni i młodzi naukowcy szukają swego miejsca pracy poza nauką lub emigrują. Tytuł tego artykułu  "Od mieszania się nie poprawi” dobrze oddaje nastroje.

Zakres tematyczny: Bez kategorii Brak komentarzy
8kwi/130

Gra pozorów

Pan mgr inż  Jacek, wieloletni współpracownik  uczelni zawstydził mnie wczoraj pytaniem -„dlaczego od listopada nie napisałem niczego na blogu”? Poczułem się trochę jak uczeń  przyłapany na braku zadania domowego. Rzeczywiście straciłem serce do wyrażania własnych poglądów w dziedzinie kształcenia na poziomie wyższym. Tylko tu czuję się w miarę kompetentny chociaż wiem, że władza  niekoniecznie  przejmuje się  głosem środowiska. Zresztą to, co dla mnie jest słuszne  i mądre,  niekoniecznie musi mieć takie walory. Jednak wracam do swoich powinności blogera …..
Ostatnio na stronach Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego ukazały się bardzo interesujące założenia zmiany  ustawy o szkolnictwie wyższym Od razu widać, że odchodzimy od  filozofii poprzedniej nowelizacji, bo wiadomo…. kryzys, niż demograficzny, konieczność poprawienia dotychczasowych błędów. Przydałaby się  też  jakaś strategia rządu,  a może środowiska uczonych.
Zaskoczył mnie we wspomnianym materiale  postulat zwolnienienia uczelni wyższych z obowiązku śledzenia karier absolwentów. Ma to robić „centrala ”na podstawie danych pozyskanych z ZUS. Tylko po co tyle czasu i pieniędzy straciliśmy przez kilka lat, podobnie jak inne instytucje,  na budowanie systemu pozyskiwania tych danych? Mam w tej dziedzinie złośliwą  satysfakcję, gdyż  niektóre uczelnie krakowskie już w ubiegłym roku wieszały w mieście bilbordy z informacją, że 98 %ich absolwentów znajduje pracę po ukończeniu studiów. Jak tę niemierzalną rzecz  zbadano? To przecież oczywista manipulacja opinii  i nadużycie. Autorzy założeń nowelizacji także zauważyli, że informacje z prostych na pozór badań nie opiszą rzeczywistości.
Osobiście proponuję,  aby wykładowcy brali czynny udział w pracy samorządów różnego typu - terytorialnych, zawodowych i tam dowiadywali się jak radzą sobie ich absolwenci oraz jaką wiedzę i umiejętności należy przekazywać studentom. Sam taką strategię obrałem kilka lat temu.  Gdy pracowałem jako profesor AGH udzielałem się w Naczelnej Organizacji Technicznej (NOT),  dzisiaj  działam w  Izbie Przemysłowo - Handlowej, Konfederacji Pracodawców i wielu innych organizacjach. Proponowany w założeniach nowelizacji ustawy  KONWENT jako  miejsce spotkania nauki z praktyką, najczęściej będzie działaniem pozornym, które  służy odfajkowaniu problemu.
Wykładowcy muszą sami wyjść do praktyki społeczno gospodarczej i tam pytać o potrzeby. Trudno.

Zakres tematyczny: Bez kategorii Brak komentarzy
30lis/120

Trotyl

 

Znowu na pierwszej stronie wybuch. Tym razem w „Rzeczpospolitej”  z dnia 30 listopada 2012 ekscytujące wiadomości znajdujemy w artykule zatytułowanym Rewolucja na studiach. Rzecz dotyczy projektu kolejnej ustawy o szkolnictwie wyższym, której głównym celem ma być przystosowanie studiów do potrzeb pracodawców. Chodzi między innymi o likwidacje kierunków, które uznawane są za wylęgarnie bezrobotnych, wprowadzenie studiów dualnych, umocnienie uczelni z prawem do doktoryzowania, bardziej praktyczne programy.

Moja szuflada pełna jest wycinków prasowych poświęconych  karierom absolwentów. W wyważonych badaniach naukowych określa się pożądane kompetencje i kwalifikacje kończących studia. Profesor Adam Budnikowski z SGH opublikował w październikowym numerze „E – mentora” zalecenia dla uczelni, studentów,  absolwentów i pracodawców. Ich realizacja bez wątpienia poprawi sytuację młodych ludzi na rynku pracy. Dla branż ITO oraz BPO przeprowadzono ciekawe badania w UJ, ustalając pożądane kompetencje pracowników tych nowoczesnych branż. Przedstawiona w biuletynie  MNiSW propozycja jest bardziej rewolucyjna:

http://www.bip.nauka.gov.pl/_gAllery/20/99/20996/20121128_zalozenia_do_zmiany_ustawy_-_Prawo_o_szkolnictwie_wyzszym.pdf

Jak pisze w "Rzeczpospolitej" prof. Jerzy Woźnicki zmusi ona uczelnie do zasadniczej zmiany strategii. Kazimierz Sedlak z krakowskiej agencji doradztwa personalnego  w tym samym dzienniku  podkreśla, że uczelnie nie powinny zamieniać się w szkoły zawodowe. Także profesor Janusz A. Majcherek zauważa "żądanie, by profil kształcenia akademickiego dostosować do potrzeb rynku jest tezą absurdalną, głęboko deformującą sens edukacji  (...)".

Może z Warszawy może lepiej widać co faktycznie dolega szkolnictwu wyższemu?

Zakres tematyczny: Bez kategorii Brak komentarzy
29lis/120

Jaki koniec uczelni niepublicznych?

75% uczelni niepublicznych zginie z mapy Polski do 2015 roku alarmuje „Gazeta Prawna” z 12.11.2012 roku.

I nie ma to żadnego związku z końcem świata 21.12.2012 r.  zapowiadanego przez Majów. Przyczyny są oczywiste: niż demograficzny i brak warunków do rzetelnej konkurencji. W  drugiej dekadzie XXI w liczba studentów obniży się do poziomu 1,2 mil. czyli o 700 tys. osób w stosunku do dzisiaj. I co gorsza przez  następne dziesięciolecie pozostanie na tym poziomie. Cóż - to demografia na którą mamy wpływ iluzoryczny. Drugi czynnik jest  kwestią woli politycznej rządzących, którzy ustanawiają prawo. Dzisiaj  uczelnie publiczne dofinansowywane z budżetu otrzymują dotację na studiujących stacjonarnie. Dodatkowo w poszukiwaniu nowych przychodów zwiększają limity przyjęć,   a także  zabraniają kadrze pracować poza macierzystym miejscem pracy (czytaj u konkurencji).

Co będzie?  Przetrwają niesolidni uczestnicy rynku u których, jak napisał rektor Tadeusz Pomianek w  listopadowym „Forum Akademickim”: „nadwyżka finansowa niewiele ustępuje kosztom”.  Jako pierwsze odpadną uczelnie o bogatej infrastrukturze i wyśrubowanych standardach kształcenia. Będą one  przez jakiś czas zdobywać granty, przyjmować studentów zza granicy, konsolidować się dla zmniejszenia kosztów, rozwijać alternatywne formy edukacji… W końcu pula możliwości się wyczerpie.

I na koniec coś optymistycznego. Koniec świata uczelni niepublicznych nie będzie  natychmiastową katastrofą. Poza wszystkim takie zjawisko, jak biblijne ziarno które obumiera rzucone w glebę, jest zawsze początkiem narodzin nowego.

Zakres tematyczny: Bez kategorii Brak komentarzy
22lis/120

Zmienić Kodeks Pracy?

 

Z niepokojem myślę, jak radzą sobie nasi absolwenci w życiu, czy zatrudnieni są na podstawie umowy o pracę, czy też na podstawie umów o dzieło, umów zlecenia, czy innych umów cywilno – prawnych.

Tych ostatnich nie nazwałbym śmieciowymi, gdyż jako przedsiębiorca zatrudniam niemałą grupę wykładowców właśnie w tej formie. Nie czujemy z tego tytułu żadnego dyskomfortu, gdyż zazwyczaj nie jesteśmy jedynym pracodawcą.

Trzeba bowiem zmienić myślenie o pracy, gdy coraz częściej zatrudniamy się do wykonania konkretnych zadań, np.: na czas realizacji grantu, wykonania wykładu, opracowania ekspertyzy itp. Problemem jest oczywiście ochrona pracujących na umowach cywilnych, gdyż nie mają oni szansy na regularne comiesięczne wypłaty, świadczenia dla dzieci, wczasy pod gruszą, premie kwartalne, korzystanie z telefonu komórkowego, nie mówiąc już o pewności zatrudnienia . Niewesoła jest sytuacja osób zatrudnionych na takich umowach przy ich staraniach o kredyt.

 Jednak nie wynika z tego, że wszyscy mają być zatrudnieni na umowę o pracę. Student nie myśli o składce emerytalnej, czy rentowej. Ubezpieczenie zdrowotne płaci za niego państwo. Umowa śmieciowa daje też większą wolność pozwalając na samodzielny wybór czasu i miejsca pracy.  Kodeks Pracy powinien być zmieniony tak, aby ochraniać wszystkich faktycznie świadczących pracę. Zaś udających zapracowanych "trzymać na dystans".

Zakres tematyczny: Bez kategorii Brak komentarzy
16sie/122

Krokodyle łzy

Media pełnią dziwną rolę wobec społeczeństwa. W czasach słusznie minionych wieściły tylko wiadomości dobre-co było zwykle wierutnym kłamstwem. Amerykański polonus w owych czasach, gdy oglądał warszawskie  tv nie mógł ze strachu dotrwać do końca,  bo znał regułę , że po wiadomości dobrej musi być ogłoszona tragedia- a tymczasem nic z tych rzeczy – po dobrej wiadomości następowała jeszcze lepsza.
 Dzisiaj jest inaczej. Na headliny trafiają  tylko wiadomości złe – chociaż widzimy gołym okiem jak wszystko zmienia się na lepsze. Wędrując po wsiach i miastach Małopolski dostrzegam to w ten wakacyjny czas 2012 r - bez dyskusji. Jest dobrze.
Jednak w wakacyjnych numerach gazet trwoga. To już nie tylko plama sportowców na olimpiadzie, malejąca dynamika PKB,  ale też „bieda uczelni”  (państwowych), bo brakuje studentów. Jak pisze Klara Klingier na stronie tytułowej „Dziennika Gazeta Prawna” z 13 sierpnia 2012 uczelnie budowały nowe siedziby, które teraz stoją niewykorzystane ” - i dodajmy,   będą  generować koszty przez wiele lat w przyszłości.
 Jak czytamy w jej artykule Politechnika Rzeszowska zamyka rok 2011 ujemnym wynikiem finansowym 4 miliony, a wszystkie szkoły publiczne stratą 33 milionów. Zauważmy  jednak , że  tylko 20 uczelni publicznych  z 75 zanotowało ujemny wynik - łącznie  raptem 33 milionów złotych. Pozostałe 75 uczelni ma nadwyżkę finansową  aż  337,2 milionów  złotych. Strata wynosi więc tylko 10 % sukcesu,   co w biznesie jest dopuszczalną granica ryzyka ,błędu, przypadku   Tak więc uczelnie  publiczne mają SIĘ DOBRZE .
Stawiam  orzechy przeciw dolarom, że  chodzi w tej powtarzającej się śpiewce o biedzie uczelni publicznych o  lobbowanie budżetu-zwiększyć nakłady! Nic dziwnego, że ze zdecydowanym odporem spotkała się  krytyczna uwaga prof. J. Hausnera („Jak wyprowadzić Polskę z rozwojowego dryftu” - www.fundacja e-gap.pl) ,który uważa,  że rozwój infrastruktury dydaktycznej (budynki, laboratoria itp.), to nie najlepsza droga do budowania innowacyjności.

Zakres tematyczny: Bez kategorii 2 Komentarze
25cze/120

Po graduacji…

Za nami piętnasta graduacja – spotkanie absolwentów naszej uczelni, tym razem w Pałacu Sztuki przy Placu Szczepańskim w Krakowie.
W czasie siedemnastu lat działalności uczelni wypromowaliśmy 10 734 licencjatów i 556 inżynierów informatyki i 3 018 magistrów zarządzania. Dołączyli oni do pięciomilionowej grupy absolwentów, którzy opuścili polskie uczelnie od początku lat 90. Jak powiedziałem na spotkaniu graduacyjnym zgodnie z misją uczelni rozbudzaliśmy w studentach intelektualne i cywilizacyjne aspiracje. Uczyliśmy nieschematycznego myślenia, samodzielnego zdobywania i selekcjonowania wiedzy, pracy zespołowej. W czasie licznych rozmów wykładowców z absolwentami pytaliśmy, jak sobie radzą na rynku pracy i w czym pomogły im studia. Z zadowoleniem stwierdzamy, że większość naszych słuchaczy jest naprawdę  usatysfakcjonowana swoją pozycji zawodową. Zmienili pracę, awansowali, otworzyli własne firmy.
Pytaliśmy też, co naprawdę ich ekscytuje, czego oczekiwali po zakończeniu nauki i co przekazaliby maturzystom, którzy rozpoczynają studia. Najczęściej mówili nam, że przyszli słuchacze wyższej uczelni muszą być zdeterminowani w tym, że studiują, aby nabyć umiejętności i wiedzę, a nie jakikolwiek dyplom. Studiowanie na niby, to droga donikąd; nawyk życia na niby, wypełniania dni grą komputerową, serialem, balangą. Jak pisze Joanna Cieśla w ostatniej „Polityce”, jeśli wybierasz studia z myślą o przyszłej pracy, to postępujesz nierozsądnie. Wybierz to, co Cię ekscytuje, rozwija, lokuje w kulturze.

Zakres tematyczny: Bez kategorii Brak komentarzy